Drukuj

Z pozoru kochający mąż i ojciec, szanowany prezes, człowiek oczytany, wykształcony, empatyczny i inteligentny. W domowym zaciszu, z dala od znajomych i sąsiadów, zmienia się w istnego potwora terroryzującego własną rodzinę.

Nie jest to niestety wstęp do kolejnego bestsellerowego kryminału, a scenariusz piszący się w coraz większej liczbie polskich domów. Jak wynika z policyjnych statystyk za rok 2016, ogólna liczba ofiar przemocy wyniosła 91 789, w tym aż 66 930 to kobiety. Kolejne 14 223 to osoby małoletnie, a 10 636 to mężczyźni. Liczby te dotyczą działań podjętych przez Policję WYŁĄCZNIE w procedurze „Niebieskiej Karty”, tj. poprzez działania instytucjonalne, inicjowane w związku z uzasadnionym podejrzeniem zaistnienia przemocy w rodzinie [1, 2] . Możemy się tylko domyślać, ile osób zgłosiło się po pomoc do różnego rodzaju fundacji, a ile spraw w ogóle nie ujrzało światła dziennego

Kiedy mamy do czynienia z przemocą domową?

O przemocy domowej [3] mówimy wtedy, gdy agresywne zachowania w stosunku do drugiego członka rodziny są intencjonalne i powodują szkody zarówno moralne, jak i fizyczne. Dodatkowo obserwujemy przy tym dużą dysproporcję sił między ofiarą a oprawcą. Z tego też względu ofiarami przemocy domowej najczęściej bywają kobiety i dzieci. Przemoc domowa to zjawisko, które w dalszym ciągu nasila się. Wiele osób nie zdaje sobie nawet sprawy z faktu, że pokrzywdzonymi mogą być ludzie z naszego bliskiego otoczenia – znajomi z pracy, dzieci sąsiadów, przyjaciele z uczelni. Ofiary często godzą się na takie życie, będąc uzależnionymi od swoich oprawców – psychicznie i ekonomicznie.

Przemocy w rodzinie możemy przypisać 4 charakterystyczne cechy: • naraża zdrowie lub życie ofiary, • stosowana jest umyślnie, • narusza prawa i dobro jednostki, • sprawca zawsze pozostaje silniejszy.

Rodzaje przemocy

Przemoc fizyczna i emocjonalna

Większość z nas kojarzy przemoc domową z dotkliwym pobiciem czy katowaniem. Nie każdy jednak zdaje sobie sprawę z tego, że istnieje również przemoc psychiczna, emocjonalna. Na pierwszy rzut oka możemy jej nie zauważyć, jednak pozostawia ogromny ślad w psychice ofiary.

Przemoc seksualna

Jednym z najdotkliwszych rodzajów przemocy domowej jest przemoc seksualna. Krzywda wyrządzona w tej sferze jest wyjątkowo bolesna . W takich sytuacjach często dochodzi do brutalnych gwałtów połączonych z pobiciami. Przerażające jest to, że w niektórych przypadkach przemoc seksualna odbywa się na linii rodzic – dziecko.

Przemoc ekonomiczna

Kontrolowanie finansów również uważane jest za przemoc domową. Oczywiście nie mówimy tutaj o rozsądnym gospodarowaniu pieniędzmi, a o ich znacznym ograniczaniu i odbieraniu gotówki zarobionej przez drugą osobę.

Kto częściej stosuje przemoc domową – kobiety czy mężczyźni?

Według statystyk policyjnych z 2015 roku głównymi sprawcami przemocy domowej są mężczyźni. Tego typu czynów znacznie rzadziej dopuszczają się kobiety. Warto zauważyć, że do niedawna nie prowadzono badań i statystyk dotyczących kobiet jako sprawców przemocy domowej. „Sama jest sobie winna! Przecież wiedziała za kogo wychodzi…”. Osoby nie mające do czynienia z przemocą domową, nie zawsze potrafią zrozumieć sytuację ofiar i myślą stereotypowo. Prowadzi to do popularyzowania stwierdzeń: „JA bym sobie nie pozwoliła na takie traktowanie”, czy też „Mogła sobie znaleźć normalnego faceta”, „Widocznie jej się podoba, skoro go jeszcze nie zostawiła”. Otóż, musimy zdawać sobie sprawę, że zachowania agresywne partnera pojawiają się nawet po kilku latach związku.

Jeden partner, dwie twarze

W związkach, w których pojawia się przemoc, ofiara musi zmierzyć się z dwiema różnymi twarzami oprawcy. W towarzystwie znajomych i sąsiadów będzie to czuły i kochający mąż, w domowym zaciszu – agresywny i brutalny tyran. Często obserwuje się również narastające napięcie między partnerami, którego apogeum stanowią wybuchy agresji i przemoc.

„Przecież ja go kocham…” Kobiety doświadczające przemocy ze strony partnera znajdują się w niezwykle trudnej sytuacji psychicznej i emocjonalnej. Bardzo często zaczynają szukać winy w sobie . Przeważnie żyją w przeświadczeniu, że musiały zrobić coś nie tak, skoro on zareagował w taki sposób. Większość z nich tkwi w toksycznych związkach z nadzieją, że partner jednak się zmieni. Zjawisko to nasila się, gdy para wychowuje dzieci – „Nie będziemy przecież rozbijać rodziny…”. Ale czy narażanie dzieci na doświadczanie przemocy domowej jest lepszym rozwiązaniem? Pamiętajmy o tym, że od przemocy domowej można się uwolnić. A my jako społeczeństwo musimy nauczyć się na nią reagować, ponieważ brak działania tylko wzmacnia oprawcę.

Przyczyny przemocy domowej

Przyczyn przemocy w rodzinie może być wiele. Zaliczamy do nich m.in. choroby psychiczne, niedojrzałość emocjonalną, powielone wzorce zachowań z domu rodzinnego, problemy adaptacyjne, frustrację czy też stres [4]. Jedną z najczęstszych przyczyn jest jednak alkohol oraz inne używki, które skutecznie ograniczają samokontrolę człowieka.

Skutki przemocy w rodzinie

Niekiedy ofiary przemocy zmagają się z jej skutkami przez całe życie. Tego typu dramatyczne doświadczenia przyczyniają się do powstawania zaburzeń emocjonalnych, depresji, problemów w kontaktach z innymi ludźmi [5]. Często również osoby będące ofiarami same powielają otrzymany wzorzec (zwłaszcza dzieci) i w późniejszym okresie swojego życia nie są w stanie stworzyć normalnego związku. Przemoc domowa to zagadnienie, z którym spotykamy się często, jednak niechętnie mówimy o nim publicznie – chyba że dojdzie do tragedii, wówczas temat staje się medialny. Zapominamy o tym, jak ważne jest, aby ofiara przemocy otrzymała pomocną dłoń, gdyż sama zwykle nie ma odwagi, by podjąć kroki, które zmienią jej sytuację.

Jak sobie radzić z domowym terrorystą:

1.Powiedz o przemocy osobom trzecim. Tkwiąc w milczeniu, nikomu nie pomożesz. Ucierpi na tym cała rodzina.

2.Zbieraj dowody, nagrania, informacje o śladach pobicia w dokumentacji lekarskiej, zgłoś sprawę na Policji (założą sprawcy „Niebieską Kartę”).

3.Chroń dzieci, ale nigdy nie nastawiaj ich przeciwko drugiemu rodzicowi. Musisz mieć absolutnie czyste sumienie w przypadku rozprawy sądowej.

4.Rozważ założenie sprawy o rozwód, nawet jeśli jesteś stroną uzależnioną ekonomicznie. Sąd, rozpatrując całą sytuację, z pewnością przyzna tobie opiekę nad dziećmi i nałoży sprawcy przemocy obowiązek płacenia alimentów. Nie bój się walczyć o swoje prawa!

5.Tu uzyskasz fachową pomoc: Policyjny telefon zaufania: 800 120 226

Pamiętaj, że czasy, kiedy domowy terrorysta bezkarnie znęcał się psychicznie i fizycznie nad rodziną, minęły. Powiedz stop swojemu oprawcy, nie tylko dla dobra swoich dzieci, ale i dla siebie.

Autor: Marek Juraszek, psychiatra

Bibliografia:

www.marekjuraszek.pl

www.statystyka.policja.pl

www.webmd.com

www.helpquide.org

www.psycholoytoday.com

www.whiterabbit.org.au

www.acog.org

Nasza strona internetowa wykorzystuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza wyrażenie zgody na ich korzystanie.