Drukuj

Codziennie dbasz o higienę osobistą i o swoje ciało. Z podobną dbałością powinieneś podchodzić do higieny psychicznej, czyli troszczenia się o zdrowie psychiczne. Higiena psychiczna jest integralną częścią medycyny i psychologii. Ma na celu przede wszystkim chronienie zdrowia psychicznego i dążenie do jak najlepszego stanu umysłu. Jest to pojęcie bardzo szerokie. Zakłada wykonywanie wielu czynności – od bardzo prostych, takich jak dbałość o chwilę relaksu i odpoczynku w ciągu dnia, poprzez dostarczanie sobie różnorodnych przyjemności duchowych i intelektualnych, aż do podejmowania bardzo wyrafinowanych praktyk redukcji stresu i poprawiania swojej kondycji psychicznej (medytacja, coaching, psychoterapia podejmowana z intencją rozwoju osobistego). Higiena psychiczna jest ciągłym rozwojem, dążeniem do równowagi wewnętrznej, pozytywnych relacji z otoczeniem i efektywnego rozwiązywania problemów.

Dbania o higienę psychiczną trzeba się nauczyć.

W dzieciństwie ktoś nauczył Cię dbałości o higienę swojego ciała. Pokazał, jak wykonywać czynności z tym związane – mycie zębów, czyszczenie uszu, pielęgnacja stóp, paznokci itd. Przypominał, że nie wolno przebywać na słońcu bez czapki, że trzeba używać kremów z filtrem UV itd.

Podobnie jest z rytuałami dotyczącymi tego, jak być szczęśliwym człowiekiem. Jednak wiedza przekazywana w tym zakresie nie jest taka „wprost”. Uczymy się, jak radzić sobie z trudnościami poprzez obserwację sposobów w jaki poradziły sobie z nimi inne ważne dla nas osoby – rodzice, rodzeństwo, przyjaciele, osoby będące dla nas autorytetami – nauczyciele, trenerzy sportowi czy osoby ze świata medialnego.

Czasem modele przekazane w dzieciństwie nie są korzystne – ktoś radził sobie ze złą kondycją psychiczną z wykorzystaniem alkoholu, leków, agresji, wycofania się z relacji. Warto przyjrzeć się tym modelom i zmienić je. A może są efektywne i dobre – wówczas użyj ich, aby pomnażać swój potencjał.

Trudno jest z góry i jednoznacznie powiedzieć, co powinieneś robić, aby być szczęśliwym. Recepta na szczęście nie istnieje. Istnieją jednak wskazówki, które mogą pomóc osiągnąć tzw. „dobrostan” psychiczny. Decyzja o tym czy chcesz z nich skorzystać należy do Ciebie.

1. Redukuj pojawiające się w twoim życiu skutki stresu.

Życie bez stresu nie jest możliwe, bowiem stres jest wpisany w naszą codzienność. Jego obecność sama w sobie nie jest czymś złym, bowiem mobilizuje Cię do działania, sprawia, że przekraczasz własne granice i robisz rzeczy, o których zawsze myślałeś, że nie da się ich wykonać. Jak pisaliśmy w materiale o stresie umieszczonym na naszej stronie internetowej, szkodliwy jest stres przewlekły, długotrwały. Negatywne jest niezajmowanie się jego skutkami, dlatego powinieneś wyrobić sobie swój własny sposób niwelowania skutków stresu w swoim życiu.

2. Poznaj siebie.

Zastanów się, jak wiele wiesz o sobie? Czy wiesz jaki jesteś? Jakie są Twoje mocne strony, z których możesz być dumny, na których możesz się opierać i stanowią pewny punkt Twojej osoby? Czy wiesz, co lubisz i co sprawia Ci przyjemność? Co daje Ci radość? Jak byś chciał, aby wyglądało Twoje życie? Czy sprecyzowałeś, czego pragniesz i o czym marzysz? Odpowiedzi na te pytania wydają się banalnie proste. Ale czy na pewno jesteś w stanie na nie odpowiedzieć? Dobre poznanie siebie i swoich pragnień jest jedną z podstawowych kwestii związanych z higieną psychiczną. Trudno bowiem określić, czy masz w życiu to, czego chcesz, jeśli nie wiesz, czego chcesz.

3. Dbaj o siebie.

Cały artykuł dotyczy dbałości o siebie – a szczególnie o swoje zdrowie psychiczne, ale w tym podpunkcie chodzi nam o zwrócenie uwagi, abyś zaspokajał swoje potrzeby. Skoro już ustaliłeś, co lubisz, co sprawia Ci przyjemność – staraj się, aby takich rzeczy było jak najwięcej w Twoim życiu. Zatroszcz się o to, aby zaspokoić swoje pragnienia. Jednym ze sposobów może być zrobienie np. listy 10. drobnych przyjemności, które mogą się zdarzyć w ciągu dnia (lub się zdarzają) i dopilnowanie, aby rzeczywiście się one wydarzyły. Nie muszą to być rzeczy wielkie, raczej chodzi o drobiazgi – wypicie ulubionej kawy, telefon do miłej osoby, chwila spokojnego posłuchania muzyki. Ważne jest, abyś zwrócił uwagę na ten moment w ciągu dnia.

4. Koncentruj się na pozytywnych myślach.

W naszej głowie ciągle przewijają się jakieś myśli. Mózg ludzki jest zadziwiającym narządem – nigdy nie trwa w nim cisza (z wyłączeniem stanu bardzo głębokiej medytacji). Możesz jednak świadomie decydować, którym myślom poświęcasz swój czas i uwagę. Im więcej energii przeznaczysz na pozytywne myślenie, tym lepiej będziesz sobie radził w rzeczywistości. Wbrew pozorom nie jest to łatwe i proste, bowiem posiadane schematy myślowe są dość trwałe, ale możesz je zmieniać.

5. Pielęgnuj kontakty z innymi ludźmi.

Człowiek jest istotą społeczną i dla dobrej kondycji psychicznej potrzebuje kontaktów z innymi. W sytuacjach stresowych, kiedy masz duży kłopot lub zmartwienie, jesteś zbyt obciążony obowiązkami, pojawia się chęć wycofania z relacji z ludźmi. Nie pozwalaj sobie na to. Dobre kontakty ze znajomymi i przyjaciółmi są kluczowym elementem higieny i zdrowia psychicznego. Oczywiście ustal najpierw czy osoby, które Cię otaczają stanowią Twoje wsparcie. Czy pozytywnie wpływają na Twoje samopoczucie, czy możesz na nie liczyć i im zaufać? Warto przyjrzeć się swoim kontaktom z otoczeniem pod tym względem i zdecydować, które z nich wnoszą w Twoje życie pozytywne emocje.

6. Odpoczywaj.

Umiejętność odpoczywania staje się coraz rzadziej spotykaną umiejętnością. Nie będziesz miał poczucia harmonii i szczęścia w życiu, jeśli nie będziesz pozwalał sobie na odpoczynek. Jest on konieczny dla Twojego zdrowia zarówno psychicznego, jak i fizycznego. Bardzo ważną kwestią jest pozwalanie sobie na porządny urlop. Co to znaczy? Daj sobie możliwość spędzenia co najmniej dwóch tygodni w roku bez codziennych obowiązków – najlepiej w ogóle bez żadnych obowiązków. Bardzo dobrze byłoby w czasie urlopu zmienić swoje otoczenie – wyjechać gdzieś lub chociaż zamienić się z kimś na mieszkania, tak aby poczuć odmienność i inność. Odpoczynek, to także chociaż jeden dzień w tygodniu, kiedy możesz „wyluzować”, zająć się swoim hobby, nie przejmować zegarkiem i po prostu spokojnie sobie egzystować. Zabezpieczaj sobie także trochę wolnego czasu w ciągu dnia, aby regenerować swoje siły psychiczne na bieżąco. Wpleć w plan swojego dnia czas, w którym możesz zrobić coś dla siebie, coś, co Ciebie odpręża i wycisza (np. kąpiel, słuchanie muzyki, dobra książka, spotkanie z pozytywną osobą itp.). Dbaj także o jakość swojego snu – odpowiednie warunki do spania, odpowiednią ilość czasu.

7. Rozwijaj się.

Uczenie się nowych rzeczy, rozwijanie innych sposobów aktywności, wszechstronne zainteresowania są cechą charakterystyczną dla ludzi szczęśliwych. Zadbaj o to, żeby w Twoim życiu było miejsce na rozwój. Taka inwestycja bardzo się opłaca, zarówno pod kątem zdrowia psychicznego, jak i fizycznego. Nie zaniedbuj swojego hobby, jeśli je posiadasz. Jeśli nie, poszukaj czegoś, co mogłoby nim być. Hobby to zajęcie, które jest odmienne od Twoich codziennych aktywności, jest pozbawione elementów stresu i rywalizacji zawodowych, jest wykonywane tylko dla przyjemności - a nie dla korzyści finansowych lub biznesowych.

Być może powyższe wskazówki zainspirują Cię do zmian w swoim życiu tak, aby stało się ono bardziej szczęśliwe i harmonijne. Współczesny świat nie wspiera troski o zdrowie psychiczne i życia zgodnego z zasadami higieny psychicznej. Powszechny jest pośpiech, pęd i praca ponad siły. Więcej uznania uzyskasz przychodząc niewyspanym do pracy – będzie to postrzegane jako wyraz bohaterstwa i silnego charakteru, aniżeli wówczas, gdy powiesz, że zadbałeś o siebie i postarałeś się rozsądnie i efektywnie odpocząć. Może się wydawać, że dbanie o swoją higienę psychiczną to egoizm. Jest to jednak kwestia pewnej umowy w społeczeństwie wysoko cywilizacyjnym. Warto zakwestionować w swoim życiu wartość tej umowy dla siebie. Ostatecznie relacja z samym sobą jest relacją, od której nie uciekniesz, jesteś zdany na swoje towarzystwo do końca życia. Aby móc dobrze funkcjonować z innymi - chronić ich, pomagać, rozwijać – musisz zacząć najpierw od siebie. Jeśli Ty będziesz dobrze czuł się ze sobą, inni też będą dobrze się czuli w Twoim towarzystwie. W efekcie inwestycja, jaką poczyniłeś w swoje zdrowie psychiczne, będzie służyć wszystkim.

Autorka: Adrianna Skaza

Nasza strona internetowa wykorzystuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza wyrażenie zgody na ich korzystanie.